પર્યાવરણ સેલ

ગુજરાત મેરિટાઇમ બોર્ડ દ્વારા વર્ષ ૧૯૯૮ માં પર્યાવરણ સેલની સ્થાપના કરવામાં આવી હતી. દેશભરના પોર્ટ ટ્રસ્ટ અને રાજ્યોના મેરિટાઇમ બોર્ડમાં આ પ્રથમ સેલ છે. કોઇ પણ યોજના ના મૂલ્યાંકનનો શ્રેષ્ઠ માર્ગ – જે યોજનાઓ પર્યાવરણ રીતે ટકાઉ ન હોય તે આર્થિક દષ્ટીએ રીતે પણ ટકાઉ રહેતી નથી. આથી ગુજરાતમેરીટાઈમ બોર્ડ દવારા હાથ ધરાયેલા યોજનાઓની સમીક્ષા પર્યાવરણ સેલ દ્વારા આ સિધ્ધાંતના આધારે કરવામાં આવે છે.

ગુજરાત મેરિટાઇમ બોર્ડનો મુખ્ય હેતુ ગુજરાતના નાના બંદરોના વિકાસ તથા જાળવણી ની સાથે દરિયા કિનારા તથા દરિયાઈ પર્યાવરણ નું સંરક્ષણ કરવાનો છે જે માટે પર્યાવરણ સેલ પ્રવર્તમાન નિંયામકીય માળખા મુજબ પુર્તતા કરવા પ્રયત્નો કરે છે દા.ત. સૌ પ્રથમ કોઈ પણ યોજના ના આયોજન દરમિયાન પર્યાવરણ ઉપરની નકારાત્મક અસરોણે ટાળવામાં આવે છે. જો આ પ્રકારની અસરોને તળી ન શકાય તો અસરો ઘટાડવા માટે આયોજન કરવામાં આવે છે. જો સંભવિત અસરો ને ઘટાડવાનું શકય ન હોય તો નકારાત્મક અસરોને સંતુલિત કરવા માટે વળતરની સમીક્ષા કરાય છે. જો વળતર પણ શકય ન હોય તો પ્રોજેક્ટને પડતો મૂકવામાં આવે છે અથવા તેને અન્ય સ્થળે ખસેડવા વિચારણા કરાય છે. અન્ય સ્થળે પણ પર્યાવરણ ઉપર ઓછી અસર, અસરોમાં ઘટાડો અને તેને દૂર કરવાનું વલણ અપનાવાય છે.

મુખ્ય કાર્યો

• બંદરો અને બંદરોના માળખા માટે પર્યાવરણ અને કોસ્ટલ રેગ્યુલેશન ઝોન (સીઆરઝેડ) મંજૂરી મેળવવા માટે પર્યાવરણીય અસરો આકારણી(ઈઆઈએ)નો અભ્યાસ હાથ ધરવામાં આવે છે.
• બંદરો, શીપ રીસાઈકલીંગ યાર્ડ અને શીપબિલ્ડિંગ યાર્ડ્ માટે એનવાયર્નમેન્ટ મેનેજમેન્ટ પ્લાન તૈયાર કરવો અને તેમાં સમયાંતરે સુધારો કરવો.
• દરિયા કિનારાના પ્રદેશોના ટકાઉ વિકાસ માટે યોગ્ય પર્યાવરણીય વ્યવસ્થાપન સામે સર્જાતી મૂશ્કેલીઓને સમજવા તથા તે માટે વિવિધ વૈજ્ઞાનિક અભ્યાસો હાથ ધરવા.

પર્યાવરણીય વ્યવસ્થાપન